Przedmioty na sprawdzianie
klasa VI szkoły podstawowej

przedmioty

1. Język polski - opis, kryteria ocen, przykładowe zadania i odpowiedzi

polski
przedmioty: 1 - język polski

Język polski jest jednym z przedmiotów egzaminacyjnych na sprawdzianie w szkole podstawowej, na egzaminie gimnazjalnym i na maturze. Na sprawdzianie w VI klasie szkoły podstawowej sprawdza się, w jakim stopniu uczeń spełnia wymagania z zakresu języka polskiego określone w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla klas IV-VI. Poszczególne zadania zestawu egzaminacyjnego mogą się też odnosić do wymagań przypisanych do I etapu edukacyjnego (klasy I-III).

Język polski - przykładowe zadania i odpowiedzi na sprawdzian


Wymagania

Podstawa programowa dzieli wymagania na szczegółowe i ogólne. Wymagania szczegółowe odwołują się do ściśle określonych wiadomości i konkretnych umiejętności. Wymagania ogólne w sposób syntetyczny przedstawiają nadrzędne cele kształcenia i informują, jak rozumieć podporządkowane im wymagania szczegółowe. Sposób spełniania wymagań szczegółowych jest wartościowy tylko wtedy, gdy przybliża osiągnięcie celów zawartych w wymaganiach ogólnych.

Forma

Zadania z języka polskiego mogą mieć formę zamkniętą i otwartą. Wśród zadań zamkniętych znajdą się zadania wyboru wielokrotnego, prawda - fałsz, na dobieranie, a wśród zadań otwartych - zadania z luką, zadania krótkiej i rozszerzonej odpowiedzi.

Odnośniki

Zadania będą odnosić się do różnych tekstów kultury:
• literackich (epickich i lirycznych)
• nieliterackich (publicystycznych i popularnonaukowych)
• ikonicznych.

Teksty w zestawie zadań mogą dotyczyć zagadnień związanych z historią lub szeroko rozumianą przyrodą. Wśród zadań otwartych z języka polskiego znajduje się dłuższa wypowiedź pisemna w formie opowiadania z dialogiem, kartki z pamiętnika, wpisu w dzienniku, listu oficjalnego, sprawozdania lub opisu postaci, przedmiotu czy krajobrazu. Może też być sprawdzane opanowanie umiejętności tworzenia przez szóstoklasistę form użytkowych takich jak: ogłoszenie, zaproszenie i notatka.

Kryteria oceniania

Dłuższa wypowiedź pisemna jest oceniana według następujących kryteriów:
• treść - od 0 do 3 pkt
• styl - od 0 do 1 pkt
• język - od 0 do 1 pkt
• ortografia - od 0 do 1 pkt
• interpunkcja - od 0 do 1 pkt.

Skala oceniania treści zależy od formy wypowiedzi, natomiast skale oceniania walorów językowych wypowiedzi, tj. stylu, języka, ortografii i interpunkcji, są wspólne dla wszystkich form. Aby ocenić wypowiedź ucznia, egzaminator patrzy na pracę jako całość i - w zależności od stopnia realizacji polecenia - przyznaje jej odpowiednią liczbę punktów.

Poniżej podano przykładowe skale oceniania treści dla sześciu różnych form wypowiedzi pisemnej. Opisy w poniższych tabelach będą doprecyzowywane w odniesieniu do konkretnych tematów w każdej sesji egzaminacyjnej.

Opowiadanie z dialogiem

3 pkt
  • Uczeń: konsekwentnie tworzy świat przedstawiony z różnorodnych elementów, uplastycznia je;
  • układa wydarzenia w logicznym porządku, zachowując ciąg przyczynowo-skutkowy;
  • konsekwentnie posługuje się wybraną formą narracji;
  • dynamizuje akcję;
  • wprowadza dialog; urozmaica wypowiedź.

2 pkt

  • Uczeń: tworzy świat przedstawiony, ale niekonsekwentnie;
  • LUB nie uplastycznia go;
  • LUB nie układa wydarzeń w logicznym porządku;
  • LUB niekonsekwentnie posługuje się wybraną formą narracji;
  • LUB nie dynamizuje akcji; wprowadza dialog.
1 pkt
  • Uczeń: tworzy świat przedstawiony, ale informacje o jego elementach są ogólnikowe;
  • niekonsekwentnie stosuje wybraną formę narracji;
  • tworzy tekst w większości uporządkowany.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.


Kartka z pamiętnika

3 pkt

  • Uczeń: z własnej perspektywy przedstawia np. wydarzenie, sytuację;
  • prezentuje opinie, przemyślenia, refleksje;
  • konsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • stosuje czas przeszły;
  • tworzy tekst logicznie uporządkowany;
  • tworzy wypowiedź rozwiniętą, bogatą treściowo.
2 pkt
  • Uczeń: z własnej perspektywy przedstawia np. wydarzenie, sytuację;
  • prezentuje opinie, przemyślenia, refleksje;
  • niekonsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • LUB nie stosuje czasu przeszłego;
  • LUB nie tworzy tekstu logicznie uporządkowanego;
  • LUB nie tworzy wypowiedzi rozwiniętej, bogatej treściowo.
1 pkt
  • Uczeń: z własnej perspektywy przedstawia np. wydarzenie, sytuację;
  • prezentuje opinie, przemyślenia, refleksje, ale informacje są ogólnikowe;
  • niekonsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • nie zachowuje dystansu czasowego.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.


Wpis w dzienniku

3 pkt
  • Uczeń: prezentuje z własnej perspektywy aktualne wydarzenia i/lub sytuacje, przemyślenia, uczucia, refleksje;
  • tworzy wypowiedź rozwiniętą, bogatą treściowo;
  • konsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • określa datę/dzień wpisu;
  • tworzy tekst logicznie uporządkowany.
2 pkt
  • Uczeń: prezentuje z własnej perspektywy aktualne wydarzenia i/lub sytuacje, przemyślenia, uczucia, refleksje;
  • konsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • nie stosuje czasu przeszłego;
  • LUB nie tworzy tekstu logicznie uporządkowanego;
  • LUB nie tworzy wypowiedzi rozwiniętej, bogatej treściowo.
1 pkt
  • Uczeń: prezentuje wydarzenia i/lub sytuacje z własnej perspektywy;
  • niekonsekwentnie stosuje narrację pierwszoosobową;
  • nie określa daty/dnia wpisu;
  • tworzy tekst w większości uporządkowany.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.

List oficjalny

3 pkt
  • Uczeń: pisze wypowiedź, zachowując formalne wyróżniki listu (podaje miejscowość, datę, dane adresowe nadawcy i adresata);
  • określa cel listu i tworzy wypowiedź rozwiniętą, bogatą treściowo;
  • stosuje zwroty do adresata dostosowane do oficjalnej sytuacji komunikacyjnej;
  • zaczyna i kończy list właściwymi zwrotami grzecznościowymi;
  • zachowuje układ graficzny odpowiedni dla listu.
2 pkt
  • Uczeń: pisze wypowiedź, pomijając niektóre formalne wyróżniki listu (podaje tylko dane adresowe nadawcy i adresata);
  • określa cel listu, ale nie tworzy wypowiedzi rozwiniętej;
  • LUB nie stosuje zwrotów do adresata dostosowanych do oficjalnej sytuacji komunikacyjnej;
  • LUB nie zaczyna i nie kończy listu właściwymi zwrotami grzecznościowymi;
  • LUB nie zachowuje układu graficznego odpowiedniego dla listu.
1 pkt
  • Uczeń: pisze wypowiedź, pomijając niektóre formalne wyróżniki listu (np. podaje tylko dane adresowe nadawcy);
  • określa cel listu; stosuje zwroty do adresata odpowiednie do oficjalnej sytuacji komunikacyjnej.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.

Sprawozdanie

3 pkt
  • Uczeń: podaje informacje o czasie, miejscu, celu, przebiegu oraz uczestnikach relacjonowanego zdarzenia;
  • prezentuje wydarzenia w kolejności chronologicznej;
  • używa czasowników w czasie przeszłym i wykorzystuje słownictwo oddające relacje czasowe;
  • logicznie i spójnie wiąże poszczególne części pracy.
2 pkt
  • Uczeń: podaje informacje o czasie, miejscu, celu, przebiegu oraz uczestnikach relacjonowanego zdarzenia;
  • prezentuje wydarzenia w kolejności chronologicznej, ale nie używa czasowników w czasie przeszłym;
  • LUB nie wykorzystuje słownictwa oddającego relacje czasowe; tworzy tekst w większości uporządkowany.
1 pkt
  • Uczeń: pomija większość informacji dotyczących relacjonowanego zdarzenia;
  • niekonsekwentnie stosuje formy gramatyczne czasowników;
  • zachowuje spójność w części pracy.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.

Opis postaci, przedmiotu, krajobrazu

3 pkt
  • Uczeń: szczegółowo przedstawia obiekt opisu, np. opisuje postać;
  • wyodrębnia i nazywa reprezentatywne elementy obiektu;
  • wyraża swój stosunek do przedmiotu opisu pośrednio lub bezpośrednio;
  • logicznie i spójnie wiąże poszczególne części pracy.
2 pkt
  • Uczeń: ogólnie przedstawia obiekt opisu, np. opisuje postać; wyodrębnia i nazywa wybrane elementy obiektu;
  • nie wyraża swojego stosunku do przedmiotu opisu;
  • LUB nie tworzy tekstu spójnego.
1 pkt
  • Uczeń: przedstawia tylko wybrane elementy obiektu opisu;
  • zachowuje spójność w części pracy;
  • tworzy pracę ubogą treściowo.
0 pkt
  • Uczeń pisze pracę na inny temat lub w innej formie.

Skale oceniania elementów jakości języka, wspólne dla wszystkich form wypowiedzi.

Styl

1 pkt
  • Styl konsekwentny, dostosowany do formy wypowiedzi.
0 pkt
  • Styl niekonsekwentny lub niedostosowany do formy wypowiedzi.
Język

1 pkt
  • Dopuszczalne 4 błędy (fleksyjne, składniowe, leksykalne, frazeologiczne).
0 pkt
  • Więcej niż 4 błędy (fleksyjne, składniowe, leksykalne, frazeologiczne).
Ortografia

1 pkt
  • Dopuszczalne 2 błędy.
0 pkt
  • Więcej niż 2 błędy.
Interpunkcja

1 pkt
  • Dopuszczalne 3 błędy.
0 pkt
  • Więcej niż 3 błędy.
Jeżeli praca zajmie mniej niż połowę wyznaczonego miejsca, będzie oceniana tylko w kryterium Treść.

Język polski - przykładowe zadania i odpowiedzi na sprawdzian




źródło: MEN, CKE
, portale edukacyjne